जब हामीले ओलिभर स्टोनलाई भेट्यौँ !

बिकास रौनियार / सबस्त इन्टरटेनमेन्ट,काठमाडौँ । मेरो स्मरणमा सन् १९९४ को एउटा विशेष भेट ताजा छ, जतिबेला मैले सहकर्मी शरद प्रधानसँग मिलेर अमेरिकी फिल्म निर्देशक ओलिभर स्टोनलाई काठमाडौं विमानस्थलमा भेटेको थिए । तिब्बत यात्राबाट फर्किरहेका स्टोनसँग अन्तर्वार्ता लिने र तस्बिर खिच्ने उद्देश्यले गरिएको त्यो प्रयास अप्रत्याशित अनुभवमा परिणत भएको थियो ।

सन् १९९४ को जुलाईमा काठमाडौं पोस्टमा सँगै काम गर्ने सहकर्मी शरद प्रधानले तिब्बती समुदायसँगको आफ्नो सम्पर्क सूत्रबाट प्रसिद्ध अमेरिकी निर्देशक स्टोन तिब्बत यात्राबाट फर्किन लागेको जानकारी पाए । त्यसपछि हामी स्टोनसँग भेट्ने र अन्तर्वार्ता लिने प्रयासमा विमानस्थल पुग्यौँ ।

विमानस्थलको आगमन कक्षमा प्रतीक्षा गरिरहँदा स्टोन बाहिर निस्कँदै गरेको देखे । हामी नजिक गएर उनीसँग कुरा गर्ने प्रयास गर्यौं । तर, स्टोनले सुरुमा अन्तर्वार्ता दिन अस्वीकार गरे । उनले मलाई आफ्नो तस्बिर नखिच्नसमेत आग्रह गरे ।

स्टोनको आग्रहलाई सम्मान गर्दै हामी केही टाढा गएर बस्यौं । त्यतिबेला स्टोन आफ्नो गाडीको प्रतीक्षामा थिए । केही समयपछि उनले हामीलाई नजिक आउन संकेत गरे । त्यसपछि स्टोनले विनम्रतापूर्वक आफूले सार्वजनिक स्थानमा तस्बिर नखिच्ने सहमति जनाएको कुनै पत्रकार वा फोटो पत्रकारको अनुभव नगरेको बताए । पत्रकारद्वयले आफ्नो आग्रहलाई सम्मान गरेको देखेपछि उनी छोटो कुराकानी गर्न तयार भए ।

त्यसपछि शरद प्रधानले प्रश्न सोध्न थाले भने मैले स्टोनका केही तस्बिर खिचे । कुराकानी भइरहँदा स्टोनको गाडी आइपुग्यो । उनले आफ्ना जवाफ टुङ्ग्याए र गाडी चढेर होटलतर्फ लागे ।

तिब्बत यात्रामा ओलिभर स्टोन

स्टोनले सन् १९९४ को जुलाईमा एक साताको आध्यात्मिक तथा अन्वेषण यात्राका लागि तिब्बत भ्रमण गरेका थिए । उनी आफ्ना नौ वर्षीय छोरा शन स्टोनसँग यात्रामा निस्किएका थिए । उक्त यात्रामा अमेरिकी फोटोग्राफर तथा उनका मित्र थोमस लायर्डले पनि सहयोग गरेका थिए ।

स्टोनको तिब्बत यात्रालाई उनको बौद्ध धर्मप्रतिको रुचि र आध्यात्मिक खोजसँग जोडेर हेरिन्छ । फिल्म निर्माणमा युद्ध, राजनीति, अपराध र अमेरिकी समाजका विभिन्न पक्षलाई विषय बनाउँदै आएका स्टोनको यो यात्रा उनको व्यक्तिगत जीवनको फरक पक्षसँग सम्बन्धित थियो ।

युद्ध र राजनीतिलाई पर्दामा उतार्ने निर्देशक

विलियम ओलिभर स्टोनको जन्म सन् १९४६ सेप्टेम्बर १५ मा भएको हो । उनी अमेरिकी फिल्म निर्देशक, निर्माता तथा पटकथा लेखक हुन् । भियतनाम युद्ध, अमेरिकी राजनीति, अपराध र संगीत क्षेत्रका व्यक्तित्वहरूको जीवनलाई फिल्ममार्फत प्रस्तुत गरेका स्टोन समकालीन विश्वका चर्चित निर्देशकहरूमध्ये एक हुन् ।

उनले सन् १९७८ मा प्रदर्शनमा आएको मिडनाइट एक्सप्रेसको पटकथा लेखनबाट उल्लेखनीय सफलता हासिल गरे । उक्त फिल्मका लागि उनले उत्कृष्ट रूपान्तरित पटकथातर्फ एकेडेमी अवार्ड जितेका थि ए। त्यसपछि कोनन द बार्बेरियन र स्कारफेसजस्ता फिल्मको पटकथा लेखनमा पनि उनले योगदान दिए ।

स्टोनलाई विशेष रूपमा भियतनाम युद्धमा आधारित फिल्म प्लाटुन र बोर्न अन द फोर्थ अफ जुलाईले अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान दिलाए । प्लाटुनले उत्कृष्ट फिल्म र उत्कृष्ट निर्देशकसहित विभिन्न विधामा एकेडेमी अवार्ड जित्यो भने बोर्न अन द फोर्थ अफ जुलाईका लागि पनि उनले उत्कृष्ट निर्देशकको अवार्ड प्राप्त गरे ।

उनका चर्चित फिल्ममा साल्भाडोर, वाल स्ट्रिट, द डोर्स, जेएफके र वाल स्ट्रिटः मनी नेभर स्लिप्स पनि पर्छन् । उनका फिल्ममा युद्धको प्रभाव, राजनीतिक शक्ति, सामाजिक द्वन्द्व र मानवीय व्यवहारका जटिल पक्षलाई प्राथमिकता दिइएको पाइन्छ ।

सन् २०२० मा स्टोनले फिल्म निर्माणबाट अर्धअवकाश लिने घोषणा गरेका थिए । यद्यपि, उनले वृत्तचित्र निर्माणमा काम जारी राखेका छन् । सोही वर्ष उनको संस्मरण चेजिङ द लाइट प्रकाशित भएको थियो, जसमा उनले आफ्नो प्रारम्भिक जीवन र फिल्म निर्माणको यात्राबारे लेखेका छन् । सन् २०२४ मा उनले आफ्ना अभिलेखहरू एकेडेमी अफ मोसन पिक्चर आर्ट्स एन्ड साइन्सेजलाई हस्तान्तरण गरेका थिए ।

एउटा भेट, एउटा अविस्मरणीय स्मृति

यो संस्मरण केवल एक प्रसिद्ध फिल्म निर्देशकसँग भएको भेटको विवरण मात्र होइन । यो पत्रकारिता, व्यावसायिक मर्यादा र व्यक्तिको निजी सीमाप्रतिको सम्मानसँग जोडिएको अनुभव पनि हो ।

सुरुमा अन्तर्वार्ता दिन र तस्बिर खिच्न अस्वीकार गरेका स्टोनले आफ्नो आग्रहलाई सम्मान गरेको देखेपछि हामीलाई आफैँ नजिक बोलाएर कुराकानी गर्न राजी हुनु यस भेटको उल्लेखनीय पक्ष हो ।

पत्रकारितामा समाचार र तस्बिरको खोजी जति महत्त्वपूर्ण हुन्छ, स्रोत तथा व्यक्तिको आग्रहलाई बुझ्नु र सम्मान गर्नु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ । मेरो स्मरणमा सुरक्षित यो प्रसंगले त्यही व्यावसायिक संवेदनशीलताको एउटा रोचक उदाहरण प्रस्तुत गर्छ ।